SMMM Staja Başlama Sınavı Eğitim ve Etüt Merkezi

Denetim Kavramları Unsurları:

1-İddalar
2-Bir Süreçtir
3-Önceden Saptanmış Ölçütlere Göre Denetim Yapılır.
4-Kanıt
5-Bağımsızlık
6-Denetim Raporu

ÖNEMLİ: Denetim kavramı teftiş kavramı ile karıştırılabilinir.Teftiş bir şeyin aslını, doğrusunu ve işlerin iyi yürütülüp yürütülmediğini anlamak maksadıyla yapılan dar kapsamlı bir faaliyettir.
Denetimden Ayrılan Yönleri Şunlardır:

1-İşletme personeli tarafından yürütülür.Sonuçta bağımlılık söz konusudur.
2-Finansal olmayan olarda teftişin kapsamına girer.
3-Teftiş daha çok üst yönetimin yazılı ve sözlü talimatlarına uyulup uyulmadığının kontrölü amacıyla yapılır

DENETİMİN TURLERİ


A-DENETİMİN KONUSUNA VE AMACINA GÖRE DENETİM TÜRLERİ

1-Mali tablolar denetimi(finansal tablolar denetimi) : [/color] genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygunluğu açısından yapılır.Mali tablolar denetimi Bağımsız denetçiler ile kamu denetçileri tarafından yapılır. Bu denetimin konusu ortaklara veya vergi dairelerine verilen mali tablolardır.

Mali tabloların denetiminde temel alınacak ölçütler : Genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri ile
Vergi kaynaklarındaki düzenlemelerden oluşur.
Finansal tabloların denetiminde denetçinin ilişkide bulunacağı gruplar: [/color]  Yönetim, Ortaklar,Yönetim Kurul

2-Uygunluk denetimi(usul denetimi) :Personelin ypatığı işlemlerin, yetkili bir üst makamca konulan yasalar, yönetmelikler, tüzükler, genelgeler, karanameler, işletme üst yönetiminin politikaları, söleşme hükümlerine uygun yürütülüp yürütülmediğinin değerledirimesidir.
Uygunluk Denetimi;
A-İç Denetçiler tarafından yönetime bağlı olarak yapılabilir.Bu Durumda personelin yönetimin politikalarına uyup uymadığı araştırılır.
B-Kamu Denetçileri tarafından yapılan denetim kamu adına yapılır.Burada mevzuata uygunluk araştırılı(Vergi Denetimi,SSK Denetimi gibi)

3-faaliyet denetimi(performans denetimi) : Ekonomiklik, verimlilik, yürütmenin denetimi yada yönetimin denetimi olarada ifade edilir.İşletme faaliyetlerinin etkimlik ve verimliliğinin değerlendirilmesidir. İç denetçiler tarafından yürütülür. Bu Denetim aynı zamanda yönetim danışmanlığı olarakda değerlendirilebilinir.Bu yönüyle dış denetçiler tarafından yapılan ihtiyari denetimdir.

4-Özel Amaçlı Denetim: Belli bir bilgi kullanıcısı için belli bir konuda yapılan denetimdir.Bankaların kredi vermeden önce yaptıkları denetim, yeni bir yatırım kararı verirken yapılan denetim gibi…


B-DENETÇİNİN STATÜSÜNE GÖRE DENETİM TÜRLERİ

1-İÇ DENETİM 2- KAMU DENETİMİ 3-BAĞIMSIZ DENETİM olmak üzere üçe ayrılır.

İÇ DENETİM:  örgüte hizmet etmek amacıyla örgütün faaliyetlerini incelemek ve değerlemek içn örgüt içinde kurulmuş bağımsız bir değerleme fonksiyonudur. İç denetimin kapsamına hem finansal nitelikteki işlemler, hem de finansal nitelikte olmayan işlemler girmektedir

KAMU DENETİMİ: Kamu denetimi , denetim amaçlarına, kapsamına ve denetimi yapan birimlere göre sınıflandırılabilir. Kamu denetim kurumları: Devlet Denetleme Kurulu, Sayıştay ve Başbakanlık yüksek Denetleme kuruludur.

BAĞIMSIZ DENETİM: Serbest meslek sahibi olarak kendi adına çalışan veya bir denetim şirketinin ortağı olan kişiler tarafından işletmelerin mali tabloların GKGMİ ne uygunluk derecesini belirlemek amacıyla yapılan denetim çalışmasıdır. Bu yetki SMMM ve YMM lere verilmiştir. Mali tabloların mevzuat hükümlerine GKGMİ ne GKGDS na uygun yapıldığını Tasdik yetkisi ise YMM lere verilmiştir
SPK bağımsız denetim çalışmalarını denetimin konusuna göre SÜREKLİ DENETİM , SINIRLI DENETİM ve ÖZEL DENETİM olmak üzere üçe ayırmıştır.

Sürekli denetim; SPK düzenlemeleri çerçevesinde hazırlanması ve kamuya açıklanması zorunlu olan yıllık mali tabloların tümünün denetimidir ve her yıl yapılması zorunludur.
Sınırlı Denetim ; altışar aylık ara bilanço ve gelir tablolarının  denetimidir.
Özel denetim ise; SPK tebliğleri uyarınca  özel denetim yaptırma zorunluluğu bulunan ortaklık ve yardımcı kuruluşların, kurla başvuruları üzerine verilen menkul kıymetlerin halka arzı iznine ortaklık genel kuruları veya yetkili organların birleşme, devir veya tasfiye kararlarına dayanak teşkil edecek mali tablolarının sermaye piyasası mevzuatı uyarınca bağımsız  denetleme kuruluşu tarafından denetlenmesidir.


GENEL KABUL GÖRMÜŞ DENETİM STANDARTLARI

1- Genel Standartlar (denetçiye ilişkin standartlar)
-mesleki eğitim ve yeterlilik standardı
-bağımsızlık standardı
-mesleğin özen ve titizlik standardı

2- Çalışma alanı standartları
-planlama ve gözetim standardı
-iç kontrol sisteminin incelenmesi standardı
-yeterli kanıt toplama standardı
-çalışma kağıtlarının hazırlanması standardı

3- raporlama standartları
-Genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygunluk.
-muhasebe ilkelerinde tutarlılık standardı.
-tam açıklama ilkesine uyum standardı
-görüş bildirme standardı.

KISMİ TASDİK İŞLEMLERİ

1- KDV iadesi ve mahsuplarının tasdiki
2-Yeniden değerleme fonunun sermayeye ilavesi
3-Yatrırım indirimi
4-Vakıflar bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurumların vergiden muafiyeti
5-Kurumlar vergisi kanının indirim ve istisnalarından yararlanma

DENETİM SÜRECİ

1-Sözleşme Öncesi Faaliyetler
2-Planlama ve Program geliştirme için hazırlık çalışması
3-Denetim Planının Hazırlanması
4-Denetim Planının Uygulanması
5-Denetimin tamamlanması ve raporlanması aşaması
6-Rapor sonrası faaliyetler

DENETİM ÇALIŞMASINDA HEDEFLER

1-Varolma(Gerçeklik) 2- Mülkiyet(Hak Sahibi olma) 3- Geçmişteki bir olaydan kaynaklanma                    4-Tamamını Kapsama(Tamlık veya Bütünlük) 5-Doğru Değerlrmr 6-Standartlara uygun sınıflama
7-Dönemsellik

İÇ KONTOLÜN UNSURLARI

1-Kontrol Ortamı  2-Kontrol Eylemi  3- Risk Değerleme  4-Bilgi ve İletişim 5-İzleme

KANIT TOPLAMA TEKNİKLERİ

1-Fiziki İnceleme  2-Gözlem  3-Doğrulama  4-Bilgi Toplama  5-Kayıt ve Belgelerin Kontrolü  6-Analitik İcelemeler  7-Yeniden Hesaplama  8-Yeniden Yapma

SÜREKLİ DENETİME TABİ ŞİRKETLER

1-Halka Açık A.Ş.   2-SPK Gözetimine tabi Şirketler   3-Banlar  4- Sigorta Şirketleri  5-Enerji Piyasasında faaliyet gösteren şirketler


BAĞIMSIZ SIŞ DENETİME TABİ ŞİRKETLER

1-Halka Açık A.Ş.’lerden hisseleri borsada işlem görenler   2- Aracı Kurumlar
3-Menkul ve Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları ve Fonları 4-Bireysel Emeklilik Şirketleri 5-Bankalar
6-Emeklilik Yatırım Fonları  7-Enerji Piyasası Denetleme Kurulunun Denetimine Tabi Şirketler

ZORUNLU BAĞIMSIZ DIŞ DENETİME TABİ ŞİRKETLER

1-SPK mevzuaatına tabi şirketler  2- Bankalar Kanuna Tabi Şirketler  3-Faktoring ve Finansman Şirk.
4-Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Kapsamına Giren Şirketler 5-Sigorta ve Reasuans Şirketleri

teşekkürler derbeder.