SMMM Staja Başlama Sınavı Eğitim ve Etüt Merkezi

MALİYET MUHASEBESİ SAPMALAR


Arkadaşlar Sapmanın tanımıyla başlayalım.

Sapma : Fiili maliyet ile standart maliyet arasındaki fark (sapma) olarak tanımlanır. Buna göre;

Fiili maliyet > Standart maliyet = olumsuz sapma (fark)
Fiili maliyet < Standart maliyet = olumlu sapma (fark)

Fiili Maliyeti ve Standart Maliyeti kısaca akılda kalacak şekilde şema oluşturmak istersek;


      
Fiili Maliyet    -----  Olan -------    Gerçekleşen   ---------------              Geçmişe  Dönük
Standart Maliyet  ----------------       Olması Gereken -------------------     Gerçekleşmesi Gereken -----------   Geleceğe Yönelik

Formüllerimize geçelim şimdi.

1-) Direkt Malzeme Fiyat Sapması = (Fiili Fiyat - Standart Fiyat) x Fiili Miktar
2-) Direkt Malzeme Miktar Sapması=(Fiili Tük.Miktarı - Standart Tük.Miktarı)xStandart Fiyat
3-) Direkt İşçilik Ücret Sapması= (Fiili Ücret – Standart Ücret)x Fiili Süre
4-) Direkt İşçilik Süre Sapması= ( Fiili Süre – Standart Süre)xStandart Ücret

Arkadaşlar basit görünen bir formül olsada çoğu arkadaşımız bu formülleri anlamada yada ezberlemede çok zorluk çeker. Çektiğinide düşünüyorum. Çünkü karıştırılmaya müsait bir formül olarak akılda kalıcı olacak şekilde arkadaşlar FÜF VE MSS

Bunlar ne size açılımları ile açıklayım

FÜF = Arkadaşlar soruda bizden Fiyat sapmasını isterse burdaki F harfini aldık yada bizden Ücret Sapmasını isterse burdaki Ü harfinide aldık dikkat ederseniz yukarıdaki formüllerde hep çarpma işlemi yaa standart ile yada fiili ile oluyor. Bu ikisininde parantez dışı çarpanı Fiili yanı kısaca bizden Fiyat yada Ücret sapması sorulursa en sondaki çarpanımız Fiili olacak FÜF BURDAN GELİYOR.

MSS= Aynı mantıkda arkadaşlar Miktar sapması yada Süre sapması istenirse bizden Parantez dışı çarpanımız Standart oluyor Miktar sapmasının M si Süre sapmasının S sı parantez dışındaki çarpanımız olan Standartın S sı burdanda MSS ÇIKARTIRIZ.   

Arkadaşlar bu işlemi ben bu sınava hazırlanırken akılda nasıl kolayca kalır dıye düşünürken buldum kimi arkadaşlara saçma gelebilir. Herkesin ayrı bir yöntemi vardır. Ben yardımcı olacağı düşüncesiyle açıladım.

Formüllerimizi örnekle pekiştirelim.

Örnek: İşletme haziran ayında kg’mı 15TL den  2000 kg malzeme satın almış ve tamamını üretimde kullanmıştır. Haziran ayının planlanan tüketim miktarı 1700 kg, standart fiyat ise 19TL’dir.

Cevap:

Şimdi Arkadaşlar, soruda elimizdeki değerleri ilk başta ortaya çıkartalım.

Yukarıda kutu içerisinde verilen bilgilerden yola çıkarak fiili maliyet gerçekleşen olan olmuş, standart maliyetinde gerçekleşmesı gereken olması gereken olduğunu biliyoruz.

O zaman soruda 15TL den 2000 kg malzeme satın almıs cümlesi bunları bize fiili fiyat ve fiili miktar olduğunu söylüyor. Bunlardan yola çıkarak  fiili sapma ve miktar sapmamızı bulup sapmamızın olumlumu olumsuzmu oldugunu bulalım.

1-   Fiili Sapma = (15-19) x 2000      = 8000 olumlu sapma
2-   Miktar Sapma= ( 2000-1700) x 19    = 5700 olumsuz sapma
3-   Toplam Direkt Malzeme Sapması    = 2300 olumlu sapma

Maliyet muhasebesinden sapmalarla ilgili tüm sorularınız yukarıdaki iki üç formüle bakıyor arkadaşlar. Bu formülleri bilmeden bu sorular çözülemez.


Tüm arkadaşlara başarılar dileriz.

Site yöneticileri

Dressa, Yasemen, Çılgın Nınja, Derbeder

teşekkurler akılda kalması böyle daha kolay olucak

teşekkürler...

çok teşekkür ederim. faydalı oldu gerçekten.

Ben sapmalarla ilgili bir şey sormak istiyorum.sorduğum soru saçma olabilir ama anlamaya çalışıyorum   


Fiili maliyet > Standart maliyet = olumsuz sapma (fark)
Fiili maliyet < Standart maliyet = olumlu sapma (fark)

Formülleri ezberleme veya akılda tutmayla da ilgili bir sorun yok ama olumlu ,olumsuz kısmını çözemedim.belki de çok basittir ama yardıma ihtiyacım var...

Soruda ki 8000 fiili maliyet mi,standart maliyet mi ? Ve hangi rakama bakarak büyük mü,küçük mü diyoruz ve ona göre olumlu,olumsuz diye nitelendiriyoruz ?
Ya bu da sorulmaz ki diyenlerinizde olabilir ama o kısmı anlamadım.Sonuca ulaşıyorum ama olumlu mu,olumsuz mu karıştıyorum

HIC CEKINILECEK BIR DURUM YOK KAFANIZA TAKILAN ANLAMADIGINIZ YERLERI ILLAKI SORACAKSINIZ BAK YUKARIDA ASLINDA SORDUKLARININ HEPSI VAR DIKKATLI OKURSAN HEPSINI ANLARSIN OLUMLU OLUMSUZ KISMINI TEKRAR ASAGI YAZIYORUM

Fiili maliyet > Standart maliyet = olumsuz sapma (fark)
Fiili maliyet < Standart maliyet = olumlu sapma (fark)

mantık şöylede anlatılabilir..

fiili durum senin fabrikanda ki gerçekleşen maliyet  ki  15 olsun.  ancak imal edilen ürünün yapılıp bitmesi için 19tl standart belirlemişler .yani sen 4 tl daha ücuza mal etmişsin ürünü bu durumda cebinde kalan  4 tl olumlu olmuş oluyor..
 haliyle   

fiili< standart      => olumlu        olmuş oluyor...

cümlemizden kardeş...

"DA" üretim işletmesinin ürettiği mamulün birim

1-)satış fiyatı 64 YTL, toplam değişken maliyeti
440.000 YTL ve yıllık toplam sabit maliyeti
140.000 YTL dir. Satış miktarı, üretim miktarına
eşit olup 10.000 birimdir.
Bu bilgilere göre işletmenin zarar etmemesi
için satması gereken en az mamul miktarı
kaç birimdir?
A) 4.687
B) 6.000
C) 6.420
D) 7.000
E) 9.062


"X" üretim işletmesinin ürettiği mamulün birim
2) satış fiyatı 100 YTL, toplam değişken maliyeti
660.000 YTL ve yıllık toplam sabit maliyeti
225.000 YTL dir. Satış miktarı, üretim miktarına
eşit olup 12.000 birimdir.
Bu bilgilere göre işletmenin zarar etmemesi
için elde etmesi gereken en düşük satış tutarı
kaç YTL dir?
A) 885.000
B) 585.000
C) 500.000
D) 360.000
E) 135.000

Bir işletmeye ait bazı bilgiler aşağıdaki gibidir:
3)Dönem net kârı 7.000 YTL
Ödenecek vergi ve diğer
yasal yükümlülükler 1.000 YTL
Kısa ve uzun vadeli
borçlanma giderleri 2.000 YTL
Bu bilgilere göre işletmenin faiz karşılama
oranı kaçtır?
A) 3,5
B) 4
C) 4,5
D) 5
E) 6

Bir işletmenin, brüt satışları 120.000 YTL,
satıştan indirimleri 20.000 YTL, satışlarının
maliyeti 70.000 YTL ve faaliyet giderleri
10.000 YTL ise faaliyet kârına ilişkin dikey
yüzde kaç olur?
A) %20
B) %21,93
C) %22
D) %22,33
E) %23,33

Esdemir Üretim İşletmesi Mart 2008 döneminde
400 birim “Z” mamulü üretmiş olup dönemin
üretim giderleri aşağıdaki gibidir:
Direkt ilk madde ve malzeme
giderleri:
80.000 YTL
Direkt işçilik giderleri: 12.000 YTL
Genel üretim giderleri: 8.000 YTL
100.000 YTL
İşletmede dönem başı ve dönem sonu yarı
mamul stokları bulunmamaktadır. İşletmenin
100 birim “Z” mamulü satarak 20.000 YTL kâr
elde edebilmesi için “Z” mamulünün birim
satış fiyatının kaç YTL olması gerekir?
A) 500
B) 450
C) 400
D) 250
E) 200

Dönem net kârı 2.000 YTL, aktif kârlılığı %10,
sürekli sermayesi 14.000 YTL, kaldıraç oranı
0,5 olan bir işletmenin uzun vadeli borçları
kaç YTL dir ?
A) 3.000
B) 4.000
C) 5.000
D) 6.000
E) 7.000

İşletmenin finansal kaldıraç oranı % 20, kısa
vadeli yabancı kaynakları 18.000 YTL, uzun
vadeli yabancı kaynakları 7.000 YTL ise aktif
toplamı kaç YTL dir?
A) 50.000
B) 90.000
C) 125.000
D) 140.000
E) 220.000


C” Üretim İşletmesine ait bazı bilgiler aşağıdaki
gibidir:
Toplam satış miktarı: 10.000 birim
Birim satış fiyatı: 70 YTL
Birim katkı payı: 40 YTL
Kâr: 300.000 YTL
İşletmenin %100 kapasite kullanım oranındaki
satış miktarı, üretim miktarına eşittir.
Bu bilgilere göre, işletmenin başabaş
noktasındaki kapasite kullanım oranı yüzde
kaçtır?
A) 25
B) 45
C) 55
D) 65
E) 75

“D” üretim işletmesinin yıllık 60.000 birim satış
hacmindeki satış ve maliyet bilgileri aşağıdaki
gibidir:
Birim satış fiyatı: 35 YTL
Birim değişken maliyet: 20 YTL
Toplam sabit maliyetler: 600.000 YTL
Bu bilgilere göre, birim değişken maliyetin
%15 artırılması durumunda başabaş noktası
satış miktarında ne kadarlık değişim
meydana gelir?
A) 20.000 birim artış
B) 10.000 birim artış
C) 5.000 birim artış
D) 15.000 birim azalış
E) 25.000 birim azalış

ir işletmeye ait bazı bilgiler aşağıdaki gibidir:
Cari oran: 1,6
Aktif toplam: 6.500 YTL
Öz kaynaklar: 2.500 YTL
Uzun vadeli yabancı
kaynaklar: 3.000 YTL
Bu bilgilere göre işletmenin duran varlıkları
kaç YTL dir?
A) 5.700
B) 5.500
C) 5.000
D) 4.900
E) 4.700


Bir işletmenin gelir tablosuna ait bazı bilgiler
aşağıdaki gibidir:
Brüt satışlar: 345.000 YTL
Satıştan indirimler: 15.000 YTL
Satışlarının maliyeti: 105.000 YTL
Faaliyet giderleri: 60.000 YTL
Bu bilgilere göre işletmenin faaliyet kârına
ilişkin dikey yüzdesi ne kadardır?
A) % 60
B) % 55
C) % 57
D) % 52
E) % 50

X" üretim işletmesinin ürettiği mamulün birim
2) satış fiyatı 100 YTL, toplam değişken maliyeti
660.000 YTL ve yıllık toplam sabit maliyeti
225.000 YTL dir. Satış miktarı, üretim miktarına
eşit olup 12.000 birimdir.
Bu bilgilere göre işletmenin zarar etmemesi
için elde etmesi gereken en düşük satış tutarı
kaç YTL dir?
A) 885.000
B) 585.000
C) 500.000
D) 360.000
E) 135.000

birim satış fiyatı : 100
birim değişken : 660,000/12,000 : 55
başabaş noktası tutar bazında : sabit maliyet / katkı oranı
katkı oranı : bir.satış fiyatı - birim değişken / bir.satış fiyatı = 100-55/100 = 0,45
225,000 / 0,45 = 500,000
C şıkkı

Bir işletmeye ait bazı bilgiler aşağıdaki gibidir:
3)Dönem net kârı 7.000 YTL
Ödenecek vergi ve diğer
yasal yükümlülükler 1.000 YTL
Kısa ve uzun vadeli
borçlanma giderleri 2.000 YTL
Bu bilgilere göre işletmenin faiz karşılama
oranı kaçtır?
A) 3,5
B) 4
C) 4,5
D) 5
E) 6

(7000+1000+2000) / 2000 = 5  D şıkkı