SMMM Staja Başlama Sınavı Eğitim ve Etüt Merkezi

   İKTİSAT MUTLAKA BİLMEM GERKEN NOTLAR

   Fırsat maliyeti, tam istihdam koşullarında bir maldan 1 birim fazla üretmek için ne kadar vazgeçilmesi gerektiğini gösterir.
   Bir malın fiyatını belirleyen temel faktörler arz ve taleptir
   Eş ürün eğrilerinin özelliklerinden biri orijine göre dış bükey olmalarıdır.
   Talep eğrisinin yer değiştirmesinin nedenleri: Tüketicinin zevk ve tercihlerinin değişmesi, Tüketicinin gelirinin artması, Tamamlayıcı mal fiyatlarının yükselmesi, İkame malları fiyatlarının düşmesi.
    Örümcek Ağı Teoremine göre, herhangi bir nedenle piyasa dengesi bozulduğunda, gittikçe dengeye yönelen dalgalanmalar sonucu piyasa dengesinin kendiliğinden oluşması talep eğrisi arz eğrisinden daha yatıksa söz konusudur.
   King Kanununa göre, tarım sektöründe çok ürün elde edilen yıllarda satış hâsılatının azalmasının nedeni tarım ürünleri talep esnekliğinin 1 'den küçük olması
   Bir maldan bir birim daha fazla üretmek için öteki malın üretiminden ne kadar fedakârlık etmek gerektiğini gösteren orana marjinal dönüşüm oranı denir.
   Hiç kimsenin refahını azaltmaksızın bazı bireylerin refahını artıran her türlü değişikliğin toplum refahını artırması pareto optimal ite kriterini ifade eder.
   Tüm ekonomik birimlerin kendi çıkarlarını maksimize etmek için uğraşmaları homo economicus ekonomi bilimi varsayımıdır.
   Ekonomide fiyat artışları yanında üretimin azalmasına stagflasyon denir.
   Bir ekonomide kısa dönemde geçici olarak meydana gelen şokların uzun dönem dengesini bozması, ancak durum yeniden normale döndüğünde ekonominin eski uzun dönem dengesine dönememesine Hysteresis hipotezi denir
   Monetarist konjonktür teorisine göre, ekonomik dalgalanmalara neden olan temel faktör para arzındaki dalgalanmalardır
   Solow büyüme modeline göre, durağan durumda işçi başına sermayedeki ve hasıladaki değişme oranı sıfıra eşittir.
   Ekonomik büyüme kaynakları: İşgücündeki artış,sermaye birikimindeki artış, teknolojik gelişmeler
   Talep edilen miktar sadece malın fiyatı değişirse değişir.
   Para miktarındaki artış fiyatlar genel seviyesini arttırır ve enflasyona neden olur.Tam tersi ise fiyatlar genel seviyesini düşürür ve deflasyona yol açar.Bu teoriye miktar teorisi denir.
   Hangi ülkede ne kadar ve neyin ticareti yapılacağı sorularına cevap arayan teoriye zorlayıcı teori denir.
   Kurlardaki değişmenin temel nedeni ülkeler arası enflasyon oranına bağlıdır kur değişmelerini açıklamaya yönelik teorilere Göreceli satın alma gücü paritesine aittir.
   19.yy. da Friedrich tarafından ulusal sermayenin dışa karşı korunması gerektiğini savunarak Dengeli kalkınma stratejisi çıktı.
   Az gelişmiş ülkelerde piyasa ekonomisinin önderliğini ve etkinliğini kabul eden ve planlı kalkınma stratejisinin kamu etkinliğinin en alt düzeyine indirmeyi öneren strateji Dengesiz büyüme Hurschman a ait
   Planlama yada tahmin mekanizması Domar a aittir.
   Dengeli büyüme tam istihdamı sürdürebilmek için toplam talebin toplam arzdaki artışa eşit olmasıdır görüşü Domar a aittir.,
   Fizyokratlar borçlanma yoluna gitmeyi uygun görmezler.
   Keynes ekonomide devlet müdahale etsin der
   Mugsrav kamu kesiminin yeni fonksiyonu ekonomik istikrarı sağlamaktır
   Rekabetçi piyasaların temel düşüncesi mal varlığı haklarıdır.
   Kamusal malda rekabet yoktur
   Rakip mal ucuzlarsa fiyat değişmez miktar düşer.
   Bir tüketiciye aynı tatmini veren farklı mal birleşimini gösteren eğriye farksızlık eğrisi denir.Farksızlık eğrisi tüketicinin tercih yapısını gösterir.
   Az sayıda firmanın bir endüstrinin önemli bir bölümüne sahip olduğu piyasa türü Oligopoldür.Firmaların aralarında karşılıklı bağımlılık vardır.
   Engel eğrisi gelir ile tüketim arasındaki karşılıklı ilişkiyi gösterir.
   Mal ve hizmetlerin ihtiyaçları karşılayabilme özelliğine fayda denir.
   Tatmin edildiğinde haz tatmin edilmediğinde acı veren duyguya ihtiyaç denir.
   Doğrudan yada dolaylı olarak insan ihtiyaçlarını karşılayabilecek kullanmaya hazır her şeye mal denir. Doğrudan yada dolaylı olarak insan ihtiyaçlarını karşılayabilecek fiziksel olmayan her şeye hizmet denir.
   Kamusal mal:karayolu,özel mal=sağlık hizmetleri
   Kamu harcamalarının artmasının en önemli nedeni devlet görevlerinin artmasıdır.1950 den sonra kamu harcamaları önem kazandı.
   Ekonomik mal ve hizmetlere verilen nisbi öneme değer denir.
   Devlet düzeninin sürdürülmesi korunması ve devlet yönetimini sağlayan hizmetlere genel hizmetler denir
   Devletin ekonomi içindeki büyüklüğünü kamu harcamaları/GSMH gösterir.
   Fayda maliyet analizinde yatırım projelerinin değerlendirilmesinde en yaygın kullanılan karar yöntemi Net Bugünkü Değer Yöntemi dir.
   Faydanın bugünkü değerinin maliyetlerin bugünkü değerine oranlanmasıyla elde edilen proje değer yöntemine Fayda Maliyet Oranı Yöntemi denir.
   Vergiden kaçınma yöntemleri=gelir aktarımı,vergi arbitajı ve verginin ertelenmesidir.
   Kardinalist yaklaşıma göre fayda ölçülebilir.ancak sıralanamaz. Menger,jevans
   Ordinalist yaklaşıma göre  fayda ölçülemez.Ancak sırlanabilir.Ordinalist lere göre tüketici hem gelirinin tümünü harcar hemde kendisine en yüksek tatmini sağlayan mal birleşimini alır.Hicks,Allen
    Bir ekonomide üretim ile ilgili faaliyetleri ölçmede kullanılan temel ölçüye GSMH denir.
   Ortalama toplam maliyet eğrisi ortalama sabit maliyet ile ortalama değişken maliyetin toplamına eşittir.
   Uzun dönemde üretim sürecinde kullanılan bütün girdiler değişkendir.
   Tam rekabette kısa dönemde kar maksimizasyonu koşulu. marjinal kar sıfır olacakve bu durumda mc artan olması gerekir.
   Deflatör genel bir fiyat düzeyinde ortalama değişmeleri yansıtır.           Deflatör =Nominal GSMH  /   Reel GSMH dır
   Artan gelirden ne kadarının tüketime ne kadarının üretime gideceğini gösteren kat sayı marjinal tüketim eğilimidir.
   Keynes e göre deflasyon talep yetersizliğinin  bir sonucudur.Bu durumda taleb genişletici politikalar uygulanmalıdır.Bunlardan en önemlisi devlet harcamalarının arttırılmasıdır.
   Milli Gelir=GSMH-Amortismanlar-Dolaylı Vergiler
   GSMH=GSYİH+net faktör geliri
   İşsizlik Oranı =             İşsizler
¬¬¬---------------   X 100
İş gücü

   M.V=P.T  demek mübadele denklemidir.Yani
     Para stoku.dolaşım hızı=fiyat düzeyi.işlem haçmi
   Keynes teoride tasarruf eğiliminin artması ,eğer yatırımlara dönüşürse ulusal refahın artmasına yol açar.Buna tasasarruf paradoksu denir.
   Okun Kanuna göre işsizlik artarsa GSYİH işsizlik oranındaki artıştan daha fazla küçülür.
   J eğrisine göre devalüasyon sonucu dış ticaret açığı önce artar zamanla azalır.ithlatın hemen azlamayıp ihracatında hemen artmayacağı görüşüdür
   Bir ulusal paranın ucuz olduğu yerden alınıp pahalı olduğu yerde satılmasına ARBİTAJ denir.
   Merkantalistler zenginliğin temel kaynağı olarak altın ve gümüş derler.
   Bir ulusal paranın diğer ulusal paralar karşısında hükümet kararı ile düşürülmesi Devalüasyon denir.Yükseltilmesi Revalüasyondur.
   Döviz kurlarındaki değişkenliğin yarattığı riski minimize ederek kur farkından zarar görmemek için yapılan işlem Hedging (Döviz rizikosudan koruma işlemi),
   Az gelişmiş ülkeler emek yoğun mallar ihraç edip,sermaye yoğun mallar ithal eder.Singer-Prebisch  tezi.
   Qs=Qd arz denklemi
   Gelire bağlı olmayan tüketim OTONOM TÜKETiM ‘dir.
   Belirli bir dönemde yapılan tüketim harcamalarının o dönemin kullanılabilir milli gelirine oranına ORTALAMA TÜKETİM EĞİLİMİ.
   Belirli bir dönemde yapılan tasarruf harcamalarının o dönemde kullanılabilir milli gelirine ORTALAMA TASARRUF EĞİLİMİ denir.
   Kullanılabilir gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarının tüketime gittiğini ifade eden oran MARJİNAL TÜKETİM EĞİLİMİ denir.
   Bir ekonominin sahip olduğu kaynakları  etkin bir şekilde kullanılması durumunda ulaşabileceği maksimum çıktı düzeyine TAM İSTİHDAM ÇIKTI DÜZEYİ denir.Tam istihdam çıktı düzeyinin üzerinde dengeye gelmesine Enflasyonist açık denir. Tam istihdam çıktı düzeyinin altında olduğu duruma DEFLASYONİST AÇIK denir.
   Paranın özeliklerinde hesap birimi olma yoktur.
   Türkiye de madeni para basma ve tedavüle çıkarma yetkisi Hazine Müsteşarlığına aittir.
   Geniş Anlamda Para Arzı=Vadeli Mevduatlar+Vadesiz Mevduatlar
   Dar Anlamda Para Arzı =Vadesiz Mevduatlar
   Keynes e göre para talebi:ihtiyat,işlem ve spekülatif amaçlıdır.
   Bırakınız yapsınlar =Tanımlayıcı teoridir.
   Hangi ülke ürününü daha az kaynakla üretiyorsa o üründe uzmanlaşsın Mutlak üstünlükler teorisi A.smith e aittir.
   Bir ürünün üretim teknolojisine sahip olmak ülkeye kazanılmış üstünlükler sağlar.Ulaşım kolaylığı ise doğal üstülük sağlar
   Eğer bir ülke hangi üründe daha fazla üstünlüğe sahip ise ülke o üründe uzmanlaşmalı diğer ürünüde üstün olduğu halde ithal etmeli tezi Ricardo ya aittir.Karşılaştırmalı üstünlükler teorisidir.
   Ürün taleplerini yabancı mallardan yerli mallara kaydırmak amacıyla uygulanan ödemeler bilançosu denkleştirme politikalarına Harcama Kaydırıcı Politikalar denir.Harcama düzeyini aşağı yukarıya doğru ayarlama ise Harcama Değiştirici Politikalar dır.
   Gelişmişliğin ve az gelişmişliğin sebebi uluslar arası ticarettir diyen Preblisch dir.
   Türkiye de 1990 yılı sonrasında büyük bütçe açıklarının temel sebebi borç faizi ödemeleridir.
   Bir ülkenin gelişmişlik düzeyini belirleyen kriterlerden biri Dolaysız Vergilerin ağırlıkta olmasıdır.
   İki ekonomik birimin üretim ve tüketim faaliyetlerinden 3.kişilerin fiyat mekanizması dışında fayda veya zarar görmesine Dışsallık denir.
   Personel giderleri kamu cari harcamadır.
   Vergilerle karşılanan kamu harcamalarının milli gelirin %25 ini aşmamalı görüşü Colin e aittir.
   Kamu harcamalarının artışının üst sınıru milli gelir dir.
   Kalkınma modeli Musgrave aittir.
   Paralı yolların parasız yollardaki trafiği azaltması dolaylı fayda.
   Faydayı ilk önce Dupint ölçtü.
   Fiyatı devletin belirlemesine gölge fiyat denir.
   Gelirler toplanırken kamu kuruluşlarının giderlerini gelirlerinden düşerek bütçeye net miktarı yazacaklarını ifade eden yöntem Gayri Safi Yöntem dir.
   Bütçenin her türlü geliri bütünüyle kapsaması bütçe dışında hiçbir devlet geliri ve giderinin bırakılmaması genellik ilkesidir.
   Bütçede yer alan gelir ve gider tahminlerinin ülkenin içinde bulunduğu ekonomik koşullara uyması Doğruluk ilkesi dir.
   Bütçede hiçbir kamu gelirinin hiçbir hizmete tahsis edilemez olması ADEMİ Tahsis.
   Bütçede gelir ve giderin ortak havuzda toplamak genellik ilkesi
   Devletin bütün gelir ve giderlerinin tek bütçede toplanmasına Birlik İlkesi
   Bütçe üzerinde gider artıcı ve azaltıcı yapma yetkisi bütçe komisyonu dur.
   Kuruluşlar cari ve transfer ödenekleri ile ilgili önerilerini bütçe ve mali kontrol genel müdürlüğüne sunarlar.
   Devletin bazı mal ve hizmetlerin üretimi ve dağıtımını bir firmaya vermesiyle elde ettiği gelire Mali Tekel denir.
   Belirli bir zaman dilinde bir maldan bir birim daha fazla tüketilmesi sonucunda ortaya çıkan toplam faydadaki değişime marjinal Fayda denir.
   Mux                 Px
-------  =        -------    Tüketici Dengesi
Muy                  Py

   Bir malın satın alınmak istenen miktarı ile fiyatı arasındaki negatif ilişkiye TALEP KANUNU denir.
   Talep değişkenlerinde malın fiyatı yoktur
   Talep değişkenlerinde Teknoloji yoktur.
   Arz  talep piyasasında karşılaştığında arz edilen miktar ile talep edilen miktarı birbirine eşitleyen Denge Fiyatı dır.
   Arz sabitken talepte meydana gelecek artışta denge miktarı artar, Denge Fiyatı artar.
   Tüketicinin geliri değiştiğinde talep edilen mal miktarında meydana gelecek değişiklik ölçüsüne Talebin gelir esnekliği denir.
   Bir malın fiyat değişiminin başka bir malın talebinde yaratmış olduğu nisbi değişikliğin ölçüsü Talebin Çapraz Esnekliği dir.
   Belirli bir miktar üzerinden alınan vergiye =spesifik vergi denir
   Gelirin belirli bir %si üzerinden alınan vergilere ADVOLOREM denir.
   Bir mal veya hizmetin tüketiminde her ilave birimden daha az fayda elde edilmesi durumuna AZALAN MARJİNAL FAYDA KANUNU denir.
   Bir firmanın üretim faaliyetleri ile ilgili olarak firma sahibi dışında kaynakları kullandığı kişi veya firmalara yaptığı doğrudan ödemelere AÇIK MALİYET denir.
   Bir firmanın maximum kar koşulu MR=MC dir.Başabaş Koşulu TR=TC dir.Kapatma koşulu AVC=AR dir.
   Bir firmanın başka bir firmanın fiyat azalışlarını takip edeceği,ama artışlarını takip etmeyceklerini ifade eden oligopl teoriye DİRSEKLİ TALEP TEORİSİ denir.
   Bir üretim faktörünü bir yerde tutmak için ödenen bedele Transfer Geliri denir.Bedeli aşan ödemeye Rant denir.
   Toprak kalitesinin farklılığından ödenen farklı miktardaki ödemelere Diferensiyel Rant denir.Ricardo ortaya koymuş
   Sanayileşme sonucu şehirdeki topraklaerın önem kazanması Şehir Rantı dır.
   Tüketim merkezlerine yakın olan yerlerin diğer yerlere göre daha fazla önem kazanması Mevkii Rantı dır.
   Belli bir devrede ulusal sermayeden işçi üçretlerine ayrılan finansın işçi sayısına bölümü ile ücret seviyesinin belirlenmesine Ücret Fonu Teorisi denir.
   Müteşebbisin işletmeye koyduğu sermayenin bir kısmını sabit sermayeye ayırmakta artanıda döner sermayeyi oluşturmaktadır ve döner sermayeden hammadde amortismanlarının payı çıkarıldıktan sonra geriye kalanı işçilere dağıtılarak ücreti belirlenen teoriye Ücret Fonu Teorisi denir.
   Kredi sözleşmelerinde 2 tarafça miktarı önceden tesbit edilen faize Sabit Faiz denir.
   Belirli bir indekse göre altın gibi ödenmesi sözleşmede şart konulmuş faize Değişken faiz denir.
   Piyasada para arz ve talebinin karşılaştırılması sonucu ortaya çıkan faize Serbest Faiz denir.Tarafların yapmış olduğu sözleşmede faiz oranı tesbit edilmemişse Kanuni Faiz geçerli olur.Satın alma gücü göz önünde bulundurulmaksızın saptanan faize Nominal Faiz denir.Sermayenin piyasadaki gerçek değerine göre değerlendirilmesiyle ortaya çıkan faize Reel Faiz denir.,
   Borçlunun almış olduğu borcu zamanında ödeyememesi Temerrüt Faizi
   Karı belirleyen temel unsur girdi çıktı dır
   Bir girişimcinin satış geliri ile girdi arasındaki farka adi kar denir
   Girişimci olmadan emek ,toprak ve sermayesini kiralayarak elde edeceği ücret rant ve faiz toplamına eşit olan kara Asgari kar denir.Adi kar ile asgari kar arasındaki farka net kar denir.
   Bir ekonominin gücü GSMH ile ölçülür.
   Üretim teçhizatının korunması genişletilmesi yada iyileştirilmesine yönelik uzun dönemli sermaye tesisi için yapılan harcamaya yatırım harcaması denir.

1.açık maliyet
2 örtük maliyet
3 ekonomik maliyet

yukarıdakilerden hangisi yada hangileri bir maliyet kavramıdır.
a-1  b -2  c-3  d-1,2    e- 1,2,3


ekonomik maliyeti hatırlayamadım